Eğitimin Psikolojiik Temelleri Haberi

Kategori : Güncel Haberler - Etiketler :, , , , , , , - Tarih : 24 Kasım 2011

EĞİTİMİN PSİKOLOJİK TEMELLERİ

Türkiye eğitim, bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla istendik yönde nispeten kalıcı izli davranış değiştirme sürecidir.İnsan ve davranışları eğitimin konu alanı içindedir. Davranışlar, davranımların birleşmesiyle oluşur. Eğitim, birçok bilim dalıyla ilişkilidir. Bu ilişki yeni uzmanlık alanlarının oluşmasına neden olmuştur. Bu alanlardan biri de eğitim psikolojisidir. Psikoloji “insan ve hayvan davranışlarını inceleyen bilim dalı”dır. Temelde üç alanda fayda sağlar:

1- İnsanın kendini tanımasını sağlar.

2- Kişinin diğer bireyleri ve hayvanları tanıyarak empati kurmasını sağlar.

3- Bireyin toplumu daha iyi anlayarak empati kurmasını sağlar.

Psikolojiden eğitim kurumlarında; öğretmen, veli ve öğrenci arasında iyi iletişim sağlanmasında; öğrencinin motivasyonunun sağlanmasında ve daha birçok alanda yararlanılır.

İlk psikoloji labaratuvarı 1879’da Almanya’da Wilhelm Wundt tarafından kurulmuştur. Bu dönemden sonra yapılan çalışmalarla psikolojinin birçok alt dalı oluşmuştur:

YAPISALCILIK ( W. WUNDT-E.B TİCHENER )

İŞLEVSELCİLİK ( WİLLİAM JAMES )

PSİKODİNAMİK PSİKOLOJİ(S.FREUD)

DAVRANIŞÇILIK ( WATSON, PAVLOV,

SKİNNER)

BÜTÜNLÜK PSİKOLOJİSİ ( WERTHEİMER, KÖHLER,

KOFFKA )

VAROLUŞÇULUK ( SARTRE, ROLLO MAY )

İNSANCIL PSİKOLOJİ ( CARL ROGERS )

Eğitim bu alanların çoğuyla beraber çaılışır.Eğitim psikolojisinden sadece okullarda değil, sirklerde, sivil savunmada, orduda da yararlanılmaktadır.

İNSAN PSİKOLOJİSİ: GELİŞİM PSİKOLOJİSİ VE EĞİTİM

Gelişim psikolojisi döllenmeden ölüme kadar geçen süreçteki fiziksel,ahlaki, zihinsel vb. tüm gelişim alanındaki değişikleri inceler.Gelişim psikolojisini bilmek öğretmene öğrencinin gelişimine destek verme imkanı sağlar.

GELİŞİMİN TEMEL KAVRAMLARI

BÜYÜME: Tüm vücudun ve organların kilo,hacim, genişlik anlamındaki sayısal artışıdır. Büyümenin anne karnında en hızlı dönemindedir. Doğumdan sonraki 0-2 yaş arası dönem ikinci sırada, ergenlik dönemi ise üçüncü sıradadır.

OLGUNLAŞMA: Organların kendilerinden beklenen işlevi yerine getirebilecek düzeye gelmesi için öğrenmeden bağımsız olarak kalıtımın etkisiyle geçirdiği biyolojik gelişmedir. Büyüme olmadan olgunlaşma olmaz.

ÖĞRENME: Bireyin çevresiyle belli bir düzeydeki etkileşimi sonucu meydana gelen nispeten kalıcı izli davranış değişikliğidir.

HAZIR BULUNUŞLUK: Yeni bir öğrenme durumu için her türlü gelişim alanının hazır hale gelmesini ifade etmektedir. Hazırbulunuşluk seviyesinde yeni öğrenme henüz gerçekleşmemiştir.

DAVRANIŞ: Organizmanın her türlü hareketine verilen addır.

Doğuştan gelen davranışlar

Geçici davranışlar

Sonradan kazanılan öğrenilmiş davranışlar

BELLİ BAŞLI GELİŞİM KURAMLARI

PSİKOSEKSÜEL GELİŞİM KURAMI  ( S.FREUD )

Freud cinsel gelişimin kişilik gelişimine etkisini vurguladığı kuramda kişilik gelişimini beş ana döneme ayırmıştır:

1-ORAL DÖNEM (0-1.5 YAŞ): Bu dönemde temel haz kaynağı emmedir. Döneme saplanma yetişkinlikte bazı sorunlar yaratabilmektedir.

2-ANAL DÖNEM (1.5-3 YAŞ): Bu dönemdeki fiziksel haz idrarı ya da kakayı tutmak ve ya bırakmaktır. Bu dönemde çocuklara olumlu tuvalet eğitimi verilmelidir, aksi halde çocuk bu döneme bağımlı kalabilir.

3- FALLİK DÖNEMİ(3-6 YAŞ): Çocuk bu dönemde fiziksel hazzı cinsel organlarının uyarılmasından alır. Geçici olan bu durum engellenmesi bazı sorunlara yol açabilir.

4-GİZİL DÖNEM(6-12 YAŞ):Bu dönemde çocuğun cinsel dürtüsü gizlidir.Kızlar feminen, erkekler ise maskülen özellikleri bu dönemde edinir.

5-GENİTAL DÖNEM(12-18 YAŞ): Genital organlarda ve hormonlarda değişiklikler olmaktadır. Cinsel dürtülerin arttığı bu dönemde, karşı cinse karşı gerçek hoşlanma duygusu gelişir.

PSİKOSOSYAL GELİŞİM KURAMI (E.ERİKSON)

Erikson, gelişimi insan yaşamının tümünü kapsayan bir süreç olarak yorumlar ve “yaşam boyu gelişim” ilkesini kabul eden ilk psikologlardandır. Erikson kuramında normal ve normal olmayan kişilik gelişmesini açıklar.

1-TEMEL GÜVENE KARŞI GÜVENSİZLİK (0-2):Güven duygusu bebeklerde temel ihtiyaçlarının giderilmesiyle oluşur. Aksi halde bebek,düzen ve rahat içinde olmadığı hissine kapılır.

2-BAĞIMSIZLIĞA KARŞI KUŞKU VE UTANÇ(2-3.5 YAŞ): Bu dönemdeki çocuklar yemeklerini,giysilerini vs. kendileri seçmek isterler. Ebeveynler çocuklarına kendi yetenekleri çerçevesinde bu imkanı sunmalı ve rehberlik etmelidir. İtaate zorlanmak çocukta utanç ve kuşku uyandırabilir.

3-GİRİŞKENLİĞE KARŞI AŞAĞILIK DUYGUSU VE YETERSİZLİK (4-6 YAŞ):Büyükler sorgulama ve deneme dönemindeki bu çocuklara olanak sağlarlarsa girişkenlik aksi halde ketlenme oluşur.

4- BAŞARIYA KARŞI AŞAĞILIK DUYGUSU(6-12 YAŞ): Okul yıllarını kapsayan bu dönemde çocuk sosyal çevresinde ve derslerinde başarılı olduğu hissine ihtiyaç duyar. Aksi halde kendini yetersiz hisseder.

5-KİMLİK KAZANMAYA KARŞI ROL KARMAŞASI(12-18 YAŞ): Bu dönemde genç kimlik arayışındadır. Değişen vücudunu yaşıtlarıyla karşılaştırır. Ergenlerin kiminde çok olan kimlik bocalamasının temel etmenler:

• Düşünce sistemindeki değişiklikler

• Cinsel rollerdeki değişimler

• Meslek seçimine yönelme

6- YAKINLIĞA KARŞI UZAKLIK: Ergenliği başarıyla geçirenlerde bu dönemde genç evlenme arzusu ya da karşı cinsle yakın ilişkiler kurma isteği olur. Bu ilişkilerde başarısız olan kişi insanlardan kendini soyutlayabilir.

7- ÜRETKENLİĞE KARŞI DURGUNLUK: Bilgi ve Tecrübenin doruğunda olunan orta yaş döneminde kişi üretim yaparak gelecek nesillere bırakma isteğindedir. Aksi halinde kendini faydasız hissedebilir.

8-BENLİK BÜTÜNLÜĞÜNE KARŞI UMUTSUZLUK

Bu dönem yaşlılıkla beraber ömür muhasebesi yapılan bir dönemdir. Eğer kişi geçirdiği hayata pişmanlıkla bakıyorsa karamsar olabilir ve ölüm korkusuna kapılabilir.

ZİHİNSEL GELİŞİM KURAMI(J.PİAGET)

Piaget öğrenmeyi bilişsel yapıdaki değişimle açıklamıştır. Kuramını ŞEMA adını verdiği bilişsel dosyalar üzerinden giderek oluşturmuştur.(bilişsel şema,duyuşsal şema,davranışsal şema). Doğuştan gelen üç temel şema, zamanla yerini yenilerine bırakarak öğrenme sürecini oluşturur.

DENGESİZLİK: Yeni gelen bilginin anlaşılmaya çalışırken kişinin dengesini bozması

Piaget insanı hiçbir şey bilmeyen, zihinsel gelişim dönemleriyle aşama aşama gelişen bir varlık olarak nitelendirir.

Piaget’in kuramı insan gelişimini dört dönemde inceler. Bu dönemleri her çocuk aynı hızda geçemeyeceği gibi toplumun ¼ ü son evreye geçemez.

PİAGET’İN ZİHİNSEL GELİŞİM DÖNEMLERİ

1-DUYUSAL-MOTOR DÖNEM(0-2)

-Bedeninin farkına varıp,istediği gibi kullanabilmeyi öğrenmektedir.

-Beş duyunun geliştiğinin farkına varır.

-“NESNE SÜREKLİLİĞİ” nin farkına varır.

- “ERTELENMİŞ TAKLİT”

2- İŞLEM ÖNCESİ DÖNEM(2-7)

-Sembolik fonksiyon ortaya çıkar.

-Tek boyutlu düşünce hakimdir.

-Kelimeleri sürekli tekrarlar.

-Benmerkezcidir, empati kuramaz.

-Toplu monolog dönemidir.

-Animizm(canlandırmacılık) bu dönemde görülür.

-Bu dönemde çocuklara verilecek eğitim onların dil ve kavram gelişimlerine yönelik olmalıdır: oyun hamuru,kum havuzu vs.

3- SOMUT İŞLEMLER DÖNEMİ(7-11)

-Somut işlemleri yapabilirler.

-Birkaç boyutu dikkate alarak sınıflandırma yapabilirler.

-”KORUNUM” kavramı gelişir.

-Empati kurmaya başlarlar.

4-SOYUT İŞLEMLER DÖNEMİ(11- ERGENLİĞİN SONU)

-Yetişkin gibi düşünmeye başlarlar.

-Ergen benmerkezciliği başlar.

-Zihinden işlem yapabilir,hipotez oluşturabilir.

İNSANIN ÖĞRENMESİ:

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ VE EĞİTİM

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİNİN BELLİ BAŞLI KAVRAMLARI

ÖĞRENME: Yaşantı ürünü kalıcı izli davranış değişikliğine öğrenme denir.

GÜDÜLENME: İhtiyaçların giderilmesi amacıyla belli bir davranış yapmaya istekliliktir. İçsel güdülenme ve dışsal güdülenme olarak ikiye ayrılır.

ÖĞRENMENİN TRANSFERİ: Önceden öğrenilenlerin yeni öğrenmeye aktarımıdır. Bu aktarım olumlu da olabilir olumsuz da olabilir.

BELLİ BAŞLI ÖĞRENME YAKLAŞIMLARI

DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMDA ÖĞRENME

Davranışçılar öğrenmeyi organizmanın davranışlarındaki değişiklik olarak yorumlar. Kişinin öğrenmesi bunu davranışa döküp dökmemesine göre anlaşılır. Davranışçı yaklaşım iki grupta ele alınır:

a)Klasik koşulanma: Refleks, içgüdüsel yani otonom sinir sisteminin doğal tepkileriyle oluşan düşünülmeden yapılan davranışlarla ilgili öğrenmedir. Bu grubun en önemli temsilcileri Watson ve Pavlov’dur.

Sınıftaki bazı davranışların açıklaması da klasik koşullanmayla açıklanabilir.

b)Edimsel koşullanma: Bu yaklaşım Skinner tarafından ortaya atılmıştır. Bu yaklaşıma göre olumlu bir durum yaratan bir davranışın tekrarlanma olasılığı artmaktadır. Bu tarz davranıştan sonra olumlu uyarıcı verilerek yapılan koşullanmaya edimsel koşullanma denir.

bu durumdaki olumlu uyarıcı ise “pekiştireç” olarak adlandırılır. Eğer uyaran olumsuz ise “ceza” olarak adlandırılır. Pekiştireç kişiden kişiye ya da yaştan yaşa değişebilir.

SOSYAL ÖĞRENME KURAMI(A. BANDURA)

Sosyal öğrenme kuramı öğrenmede düşüncenin önemini vurgulamakta, taklidin ve gözleyerek öğrenmenin çocukların öğrenmesindeki yerine işaret etmektedir.

Bandura, kuramında gözlem yoluyla öğrenmede yaş, cinsiyet, modelin statüsü, modelin sergilediği davranış çeşitlerinin önemini vurgular. Çocuklar söylenenlerden çok yapılanı model alırlar.

İNSANCIL ÖĞRENME YAKLAŞIMI

İnsancı yaklaşım, bireyi ona özgü duyguları, algıları, inançları ve amaçları ile inceler. Hümanist psikologlar insanın doğuştan iyi olduğunu ve kendini geliştirmek için etkinliklerde bulunduğunu kabul eder.

Bu yaklaşım insanın kişilik özelliklerinin öğrenmeye etkisini vurgular bu yüzden sağlıklı öğrenme ortamını saygı, empati ve güven duygularını barındıran bir ortam şeklinde tanımlar.

BİLİŞSEL ÖĞRENME YAKLAŞIMI

Biliş,insan zihninin çevresini anlamlandırmaya yönelik yaptığı işlemlerin tümüdür. Örn:Uyaranların algılanması,bilgi transferi vb.

Bilişsel öğrenme yaklaşımı daha önce anlatılan yaklaşımları reddederek öğrenmeyi tümüyle bireye ve bireyin algılarına bağlamıştır.

Yaklaşımın önemli temsilcileri:Gagne,Lewin, Koffka, Wertheimer, Köhler’dir.

Bu kuramcılar insanın uyaranları bütün olarak algıladığını savunur.

Bilişsel öğrenme yaklaşımının öğrenme tanımı: Bireyin karşılaştığı durumu algılaması ve yorumlamasındaki değişim öğrenmedir.

Bu yaklaşıma göre öğretmenlerin bireyi düşünmeye, anlamaya, anlamlandırmaya yönelmesi gerekir.

Tags: eğitimin psikolojik temeli, eğitimin psikolojik temelleri, psikolojik temeller, eğitim ve psikoloji, eğitimde psikoloji, güncel eğitim, eğitim haberleri, güncel haberler, chat, sohbet, çet

Yorum Yaz

Yorum yapmak için üye girişi yapmanız lazım.

Sende Katıl Aramıza Hemen GEL!

girisbutonu

Destek Veren Ol.

Sitemiz Hakkında

Yasal Uyari: Site icerisinde bulunan tüm özgün metaryeller baskasi tarafindan alinmasi ve izinsiz kullanilmasi, kopyalanmasi ve degiştirilmesi yasaktir. Sizlere en seviyeli ve kaliteli ideal sohbet ve chat ortamı sağlamaya çalışmaktayız.
sohbet